جستجو
     
 
 
 
   
فلاسفه و حکما > ابوعلی مسکویه 1345
نسخه چاپی ارسال برای دیگران نظرات شما  
   
   
 

احمدبن محمد یا احمدبن یعقوب مسکویه یا مشکویه مورخ، فیلسوف، پزشک و ادیب پرآوازه ایرانی است. برخی او را ابوعلی ابن مسکویه گفته اند، اما خود او مسکویه را عنوان خویش دانسته و ابوعلی مسکویه خوانده است. اهل ری بوده است. از تاریخ ولادت وی اطلاعاتی در دست نیست اما از آنجا که مدت زیادی هم نشین "ابومحمد مهلبی" وزیر معزالدوله آل بویه بوده است و از اطلاعات شفاهی او در نگارشش وقایع سال 340 هجری قمری استفاده کرده و به احتمال قوی در این زمان سنش کمتر از 20 نبوده است می توان حوالی سال 320 هجری قمری را زمان تولد وی دانست. یاقوت گفته است:

ابوعلی مسکویه مجوسی نو مسلمان است اما نویسندگان بعد از او بوعلی ابن مسکویه را شیعه مذهب دانسته و بر تشیع او استدلال کرده اند. از دوران رشد او اطلاعاتی در دست نیست اما ظاهرا زندگی ناآرامی را طی کرده است. 20 سال اول عمر خود را در ری گذرانده و پس از آن به آل بویه در بغداد پیوست و با وزراء و امیران آل بویه ارتباطات زیادی داشته است. او 12 سال در کنار ابومحمد مهلبی وزیر معزالدولة آل بویه، ندیم خاص او بود و از اطلاعات شفاهی او در نگارش تاریخ استفاده کرد. پس مدت 7 سال در خدمت ابوالفضل بن عمید، خازن کتابخانه ری بوده و در زمره ندیمان خاص بود. در زمان عضد الدولة سلطان بزرگ آل بویه، و فرزندش صمصام الدولة از ندیمان و خواص و خازن کتابخانه و بیت المال او بود. ابوعلی روزهای آخر خود را در اصفهان گذراند و در همانجا فوت شد و در محله خواجو (و یا تخت پولاد) دفن شد. به لحاظ علمی، ابوعلی شعر را نزد پدر آموخت و تاریخ طبری را از ابن کامل (هم صحبت محمد بن جریر طبری) یاد گرفت. او در منطق و پزشکی ماهر بود و ظاهرا او از طریق دوستی با انجمن های علمی معاصر و دوستی با وزیران دانشمند چون "ابوالفضل بن عمید" با استفاده از کتابخانه های بزرگ آنان، دانش زیادی اندوخته است. ابوعلی با حکیمان و دانشمندان و ادیبان زیادی ارتباط داشته است که می توان از میان آنها به «ابوحیان توحیدی» (که ابوعلی در چند کتاب خود به سوالات وی پاسخ داده و برخی ابوحیان را شاگرد او دانسته اند)، "ابوبکر خوارزمی " (شاعر معروف متوفی به 383 هجری قمری ) و "ابوعلی سینا" که در نیمه دوم عمر ابوعلی مسکویه با او ارتباط داشته، اشاره کرد. در مورد او و ابن سینا داستانهایی نقل شده از جمله گویند « روزی ابوعلی سینا نزد مسکویه رفت، گردویی نزد او انداخت و گفت مساحت این گردو را اندازه گیری کن، ابوعلی مسکویه کتاب اخلاقی را نزد ابن سینا انداخت و گفت و تو کمی دراصلاح اخلاق خویش کوشا باش تا من مساحت گردو راحساب کنم. اندیشه های فلسفی مسکویه بیشتر متاثر از ارسطو و افلاطون بود و در بین فیلسوفان مسلمان به کندی، ابوعثمان دمشقی و ابوالحسن عامری توجه داشت و به قرآن و احادیث استناد می کرد. در زمینه حکمت نظری و عملی و بخصوص تهذیب اخلاق بسیار کوشا بود و از این رو، "معلم سوم" لقب یافت. به تاریخ به عنوان آزمایشگاه فلسفه عملی خود می نگریست تا آنجا که او را پیشرو نویسندگان علمی تاریخ به شمار آورده اند.

آثار ابن مسکویه (ابوعلی مسکویه)
1- تجارب الامم: که مشهورترین اثر تاریخی اوست و بخشی از آن براساس اطلاعات شفاهی ابومحمد مهلبی تدوین شده است. (از سال 340 به بعد). این کتاب از خلافت حضرت آدم تا سال 372 وفات عضد الدوله را در بر می گیرد.
2- ترتیب السعادات و منازل العلوم: که در تهران با عنوان ترتیب السعادات، به ضمیمه کتاب "مبدا و معاد" ملاصدرا منتشر شده است.
3- تهذیب الاخلاق و تطهیر الاعراق، مهمترین کتاب فلسفی ابن مسکویه است و شامل نظریات او در حکمت عملی است و این کتاب او را به عنوان فیلسوف اخلاق مشهور ساخت.
4- الفوز الاصفر: در حکمت نظری شامل 3 بخش در زمینه اثبات صانع یا خداشناسی، شناخت نفس و معاد و نبوت و کتاب الفوز الاکبر نیز نوشته شده که چیزی از آن در دست نیست.
5- جاویدان خرد (الحکمة الخالدة): که برپایه جاویدان خرد هوشنگ پیشدادی است و حسن بن سهل آن را به عربی ترجمه کرده است و مسکویه آن را به اتمام رسانده است. این کتاب که با عنوان آداب العرب و الفرس نیز شهرت دارد در بیان حکمتها و اندرزهای ایرانیان، هندیان، یونانیان و تازیان (اعراب) است.
6- رسالة فی ذکر الحجر الاعظم، در کیمیا
7- کتاب الاشربة، در داروشناسی

 
 
 
کاربر گرامی، این بخش اختصاص دارد به نظر شما درباره موضوع مطرح شده، در صورتی که نیاز به سئوال یا بحث و گفتگو در رابطه با موضوع مربوطه را دارید، از طریق سایت کاربران
(my.tahoor.com) اقدام نمایید.
 
تلفظ صحیح آن را بفرمایید

پنجشنبه 24 شهريور
رضا
 
سلام امید که در همه عرصه های زندگی تان موفق و کامیاب باشید. تشکر از اینکه معلومات خوبی را در دسترس ما میگذارید پیروز وکامگار باشید.

سه شنبه 13 ارديبهشت
احمد جواد رفیق
   
 
 
 
منابع:
لغت نامه دهخدا،
دائرة المعارف بزرگ اسلامی،
دائرة المعارف تشیع
 
 
تهذیب الاخلاق
 
  فلاسفه و حکما
 
 
آخوند ملاعبدالکریم خبوشانی
 
آخوند ملامحمد کاشانی (ملامحمد کاشی)
 
آقاشیخ محمد حکیم
 
آقا علی مدرس - آقا علی زنوزی (آقا علی حکیم)
 
آقامحمد بیدآبادی
 
آقامحمدرضا حکیم قمشه ای
 
آقامیرزا عسگری شهیدی مشهدی (آقابزرگ حکیم)
 
آق علی مدرس زنوری تهرانی
 
ابن اصلاح
 
ابن رشد
 
ابن سهلان ساوجی
 
ابن سینا
 
ابواسحاق ابراهیم قویری
 
ابوالبرکات بغدادی
 
ابوالحسن عامری نیشابوری
 
ادامه عناوین ...
 
 
کلیه حقوق متعلق است به موسسه فرهنگی جام طهور
طهور قرآن | دایره المعارف طهور | کتابخانه طهور | پادکست طهور | اعلام | کتاب شناسی | سایت ٥ روز  
  صفحه اصلی | درباره ما | ارتباط با ما | مبانی اعلام  
  انبیاء | 14 معصوم | فقها و اصولین | فلاسفه | مورخین | محدثین | مفسرین | عرفا | ادبا و شعرا | زمامداری | دیگر دانشمندان | دیگر شخصیت ها
کتاب شناسی | متکلمین | فرقه ها و مکاتب فکری | اقوام، قبایل و طوایف | مکان ها | حوادث تاریخی